Zomerlezen1

De leukste boeken voor op vakantie

Wanneer kun jij je koffer tevoorschijn halen? Nu de vakantie geboekt is en de oppas voor planten en/of huisdieren geregeld, is het tijd voor de volgende vraag: wat neem je mee? Naast je slippers en dat jurkje dat je nooit naar je werk aan kunt is natuurlijk plek gereserveerd voor een boek. Of beter nog, een hele stapel. Al moet je jezelf niet voor de gek houden, schreef ik vorig jaar zomer: lees zonder schuldgevoel. Geniet op vakantie van het boek waar je je écht op verheugt, maar voel je vooral niet schuldig vanwege de boeken die je – ondanks de goede voornemens – dit jaar wéér niet hebt gelezen.

Welke boeken moet je dan hebben? Voorkom keuzestress en gebruik dit lijstje.

Lekker leesboek:

  1. De Amerikaanse prinses van Annejet van der Zijl (biografie)
  2. Aquarium van David Vann
  3. De onderwaterzwemmer van P.F. Thomése 

Korte verhalen of columns:

  1. Ma van Hugo Borst
  2. Moord in de Bloedstraat van Annejet van der Zijl
  3. Het boek Job van Roek Lips

Leerzaam:

  1. De mooie voedselmachine van Giulia Enders
  2. Amsterdam van Russell Shorto
  3. Het dovemansorendieet van Maarten ‘t Hart

Intellectueel:

  1. Shylock is my name van Howard Jacobson
  2. Neem de tijd van Koen Haegens (nonfictie)
  3. De consequenties van Niña Weijers

reading in a hammockDit zijn niet allemaal pas verschenen boeken, dat klopt. Maar geef toe: die charmecamping in de Dordogne is ook afgezaagd. En je bent ook al niet de eerste die met een busje door IJsland gaat trekken. Op vakantie moet je niet origineel willen zijn, maar lekker doen waar je zélf zin in hebt. Zonder schuldgevoel.

Kledingwinkel

Bestrijd je keuzestress

Het kabinet presenteert vandaag een lijst met eerlijke kledingmerken. Zo kun je zien waar je wel en niet kunt winkelen met schone handen.

Niet alleen handig voor liefhebbers van het milieu en mensenrechten, het biedt ook houvast voor de shoppers onder ons met keuzestress. Het beperkt simpelweg de opties.
In zijn boek ‘De paradox van keuzes’ heeft Barry Schwartz mensen beschreven voor wie kiezen niet ‘even een knoop doorhakken’ is, maar eindeloos twijfelen en daarna niet tevreden zijn. Schwartz noemt ze maximaliseerders.

Kledingrek2Maximaliseerders, zo zegt hij, streven naar de allerbeste koop. Als ze een jurkje zoeken willen ze alle mogelijkheden bekijken om zich ervan te verzekeren dat ze geen miskoop doen. Op zich niets mis mee; als niemand dat meer zou doen zouden Asos, Zalando en andere vergelijkingssites wel kunnen opdoeken. Maar als ze eindelijk hebben gekozen voor dát ene leuke jurkje blijven ze piekeren over mogelijkheden die ze nog niet hebben gezien. Uiteindelijk zijn ze toch vaak teleurgesteld.

Misschien had ik een betere beslissing kunnen nemen… Toch het bonnetje nog maar even bewaren.

Schwartz beschrijft een alternatief voor maximaliseren: een ‘genoegennemer’ te zijn, iemand die tevreden is met zijn keuze omdat hij die goed genoeg vindt. Je kunt nog steeds kritisch zijn, maar als je iets hebt gevonden wat aan je eisen voldoet blijf je niet malen en heb je geen spijt. In een wereld met meer opties dan je kunt bevatten geeft dat rust.

Ook president Obama heeft last van keuzestress, zo valt vandaag te lezen in de New York Times.

There is time, too, for fantasy about what life would be like outside the White House. Mr. Emanuel, who is now the mayor of Chicago but remains close to the president, said he and Mr. Obama once imagined moving to Hawaii to open a T-shirt shack that sold only one size (medium) and one color (white). Their dream was that they would no longer have to make decisions.

During difficult White House meetings when no good decision seemed possible, Mr. Emanuel would sometimes turn to Mr. Obama and say, “White.” Mr. Obama would in turn say, “Medium.”

Barry SchwartzBen je al anderhalf uur filters aan het aan- en uitklikken omdat je op zoek bent naar dat ene perfecte paar schoenen? Of heb je dat jasje al drie keer gepast en toch weer teruggehangen, want wie weet wat je nog tegenkomt in een andere winkel? Doe als Obama en ga voor een simpel wit t-shirt. Maat M. Of, nog beter: twijfel niet langer en loop naar de boekhandel voor het boek van Barry Schwartz.

Herdenken4

Rouwen zij anders dan wij?

Op het vliegveld van Istanbul wordt gerouwd, maar het ziet er ingetogen uit: enkele losse rozen, een paar kaarsjes tegen een achtergrond van Turkse vlaggen. In de grote hal hebben werknemers bloemen neergelegd (gegooid, bekijk het filmpje maar) bij foto’s van hun oud-collega’s. Maar geen teddyberen of tekeningen, zoals je na zo’n aanslag op Schiphol of Heathrow wel zou zien – waarschijnlijk zo veel dat je rolkoffer erin vast zou lopen.

Rouwen ze in Istanbul anders dan wij? En hoe komt dat?

Bij collectieve rouw uiten mensen de intieme en particuliere emoties die bij verlies en rouw horen in de publieke ruimte. Of mensen massaal knuffels op de plek van een ramp neerleggen hangt dus af van hoe ze binnenshuis met rouw omgaan, denk ik.

Bron: nu.nl

Bron: nu.nl

In het boek Continuining bonds: new understandings of grief (Dennis Klass, Phyllis R. Silverman, Steven Nickman, 1996) staan manieren beschreven waarop mensen in verschillende culturen rouwen. Bij Egyptische moslims, bijvoorbeeld, worden nabestaanden aangemoedigd hun emoties te tonen en om luidruchtig verdrietig te zijn. In Bali, beschrijven de auteurs, zijn de naasten vaak vrolijk en lachen ze veel, omdat ze de overledene onrecht zouden aandoen als ze zelf niet meer van het leven zouden genieten.

Collectief rouwen is lekker nuchter en plechtig tegelijk

En wij Nederlanders, wij kopen na een schietpartij, vliegtuigongeluk of aanslag een ansichtkaart met een witte bloem erop en schuifelen met een waxinelichtje in een stoet langs de plek. Ik heb me er altijd over verbaasd dat collectief rouwen bij ons lekker nuchter en plechtig tegelijk is.

Herdenken5

Volgens Kim Putters, o.a. directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, spreken die twee dingen elkaar niet tegen. In een artikel van Trouw uit juli 2014, vlak na de MH17-vliegramp, zei hij dat er onder de zogenaamde nuchterheid van Nederlanders veel emoties schuilgaan. “Andere volken laten de hele dag emoties zien, maar bij ons komen die er op cruciale momenten ook uit.” (En blijkbaar zijn die cruciale momenten niet alleen nationale rampen, maar ook Toppersconcerten en voetbalwedstrijden.)

Zou het geen waxinelichtjesmoeheid zijn?

Terug naar Turkije. Misschien is hun publieke rouw soberder dan bij ons om praktische redenen. Alleen in 2016 zijn er in Istanbul al vijf aanslagen geweest, en we zijn pas net op de helft van het jaar.  Het klinkt cynisch, maar zou het geen waxinelichtjesmoeheid zijn? Why bother als je de volgende keer weer kunt aansluiten?

Of zijn de Turken – tegen wil en dank – volwassen geworden in collectief rouwen? Ze rouwen met bloemen, zoals mensen overal ter wereld doen, maar niet met knuffels en knutselwerkjes waar je in andere situaties alleen zesjarigen mee ziet lopen. De echte vraag is dus: waarom rouwen wij zo kinderachtig?