Gek

Psychiatrische diagnoses worden vaker gesteld dan vroeger. Volgens Malou van Hintum (de Volkskrant, 3 april 2013) is dit “geen kwestie van medicalisering, maar van vooruitgang en beschaving”.

    “Menselijk gedrag is in de loop van de tijd niet zo vreselijk veranderd, maar onze waardering ervan wel. Dat geldt vooral voor gedrag dat in het grijze gebied tussen gezond en gek valt.”

Van Hintums column deed me denken aan mijn masterscriptie voor mijn studie Journalistiek (VU). Voor de verandering moest ik eens niet denken aan de dingen die meestal naar boven komen als het over mijn scriptie gaat: het wachten op commentaar, de middagen die ik boven het kopieerapparaat heb doorgebracht, en de zomer waarin het allemaal moest gebeuren. Uiteindelijk heb ik mijn telefoon maar uitgezet, in de studiezaal, omdat ik bijna verdronk in zelfmedelijden. Vrienden stuurden berichtjes als ‘ga je mee picknicken?’ en ‘sterkte van ons allemaal! Het is bijna te warm hier op het balkon. Oh ja, als je nog komt, kun je dan wijn meenemen? En zonnebrand?’

In het discours over psychische aandoeningen gaat het nog steeds, ten onrechte, over normaal en abnormaal gedrag, zo bleek uit mijn scriptie. Die termen worden gebruikt om te spreken en te oordelen over (mensen met) psychische aandoeningen.

Bron: natuurlijkwelzijn.org
Bron: natuurlijkwelzijn.org

Ik heb onderzocht hoe mensen met psychische aandoeningen werden ‘gelabeld’ of ‘categoriseerd’ in Nederlandse krantenartikelen. In die analyse was het ongemak terug te zien waarmee journalisten over psychische aandoeningen schrijven. Ze willen het goed doen, en vooral niemand discrimineren, maar ombewust gebruiken ze termen die de ongelijkheid tussen de ‘normale massa’ en de ‘abnormale minderheid’ juist benadrukken.

Zo bleken psychische aandoeningen in krantenartikelen vaak geassocieerd te worden met gevaar en agressie. Er werd benadrukt dat mensen met een psychische aandoening afhankelijk waren van hulpverlening, en dat zij de verantwoordelijkheid voor hun gedrag niet konden dragen. Soms werden zij ‘gek’ genoemd. Niet alleen stigmatiserend, maar ook veel te algemeen: bij de beschrijving van psychische aandoeningen besteedden journalisten geen aandacht aan de gradaties van ernst van de aandoening.

Ook werd in de artikelen impliciet een beeld geschetst van mensen die niet goed mee konden doen in de maatschappij. Zo werd bijvoorbeeld gesuggereerd dat ze geen goede ouders waren.

In de krantenartikelen waren dus subtiele verwijzingen te lezen naar de ‘afwijkendheid’ van mensen met een psychische aandoening. Je hebt mensen met een psychische aandoening, en je hebt ‘gewone’ mensen, was tussen de regels door te lezen.

Die scriptie is allang ingeleverd. Ik heb nog in het park gelegen. Maar het onderwerp speelt natuurlijk nog steeds: journalisten schrijven dagelijks over mensen met psychische aandoeningen. Door hun berichtgeving wordt dit patroon dus in stand gehouden. Hoe normaal is dat eigenlijk?

Advertenties

2 gedachtes over “Gek

Reageren?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s